Skóra alergiczna – prawdziwe wyzwanie dla medycyny XXI wieku

23-05-2011

W ostatnich latach dramatycznie wzrasta zapadalność na choroby alergiczne, a szczególnie na alergiczny nieżyt nosa i atopowe zapalenie skóry (AZS). Najnowsze badania epidemiologiczne wykazały, że 1-30% populacji ogólnej cierpi na atopowe zapalenie skóry. U ponad połowy pacjentów pierwsze objawy AZS występują w 1. roku życia, a u 90% chorych – przed ukończeniem 5. roku życia. U 60-70% pacjentów z AZS udaje się ustalić rodzinne występowanie objawów atopii. Pomimo, iż w przeszłości atopowe zapalenie skóry uznawano za chorobę wieku dziecięcego, obecnie wykazano, że 20-30% osób chorujących na AZS w dzieciństwie, po okresie dojrzewania ma wciąż objawy atopii, a 10-25% tej populacji w przyszłości zachoruje na astmę.

 

Mechanizmy powstawania i rozwoju zmian skórnych u pacjentów z alergią są złożone i nie do końca poznane. Jednym z głównych elementów patogenezy zmian atopowych jest nieprawidłowa funkcja bariery skórnej. Objawem tego zaburzenia jest występowanie suchej i wrażliwej skóry twarzy i ciała. Kluczową rolę w utrzymaniu prawidłowego stanu bariery skórnej odgrywają lipidy, wśród których najważniejsze są ceramidy. U pacjentów ze skórą atopową dochodzi do zaburzeń w produkcji ceramidów, których zawartość w naskórku jest niższa, niż u osób zdrowych. Ponadto, część z nich ma nieprawidłową, zmienioną strukturę.

 

Subiektywne uczucie suchości skóry może być w sensie klinicznym minimalnie nasiloną reakcją zapalną. Osłabienie funkcji ochronnej ułatwia dostęp alergenów i ich przenikanie w głąb skóry, co przyczynia się do powstania podrażnienia skóry i wystąpienia świądu oraz rozwoju stanu zapalnego.

 

Dlatego też niezwykle ważnym elementem życia codziennego pacjentów z AZS jest odpowiednia pielęgnacja skóry. Podstawową zasadą jest tu odbudowanie i utrzymanie na odpowiednim poziomie funkcji barierowych suchej i wrażliwej skóry. Oprócz stosowania na skórę odpowiednich kremów i balsamów o działaniu natłuszczającym i ochronnym, należy zwrócić szczególną uwagę na konieczność odpowiedniego oczyszczania skóry.

 

Należy pamiętać, że kąpiele w wodzie mają działanie wysuszające. U małych dzieci ze względu na wysoką skłonność do podrażnień, istotne jest ograniczenie zarówno ilości, jak i czasu kąpieli. Temperatura wody nie powinna przekraczać 36 stopni C. Do takiej wody dodaje się odpowiednie olejki do kąpieli, nie stosując już innych produktów myjących, np. mydeł. Dermatolodzy zalecają kąpiele małych dzieci z częstotliwością co 4-7 dni. Osoby korzystające z kąpieli pod prysznicem, zamiast tradycyjnych mydeł powinny używać środków myjących w postaci tzw. syndet, czyli „mydeł bez mydła”, które są mieszaninami różnego rodzaju łagodnych detergentów z dodatkiem składników nawilżających.

 

U osób ze skórą suchą i alergiczną istotny problem stanowi także pielęgnacja skóry twarzy. Suchość skóry, przebarwienia pozapalne, a także występujące jako jeden z objawów AZS, zasinenie skóry wokół oczu nadają twarzy szczególnie poważny wygląd, „dodając choremu do metryki” kilka lub kilkanaście lat. Skóra twarzy źle oczyszczona z makijażu, kurzu, potu i łoju, a także z obumarłych komórek naskórka staje się matowa, szara i starzeje się jeszcze szybciej.

 

Do demakijażu cery suchej najlepiej nadają się kosmetyki gęste, lekko tłuste, które wzmacniają barierę ochronną skóry, np. mleczka czy śmietanki. Takie preparaty najlepiej nałożyć na dłonie, a następnie ruchami kolistymi rozprowadzić na skórze twarzy. Zmywa się je zwilżonym płatkiem kosmetycznym.

 

Bardzo ciekawymi produktami oczyszczającymi są płyny micelarne. Składają się one prawie z samej wody oraz niewielkiej ilości środków powierzchniowo czynnych zgrupowanych wokół struktur tłuszczowych zawieszonych w roztworze wodnym. Takie środki doskonale zmywają twarz przywracając jej prawidłowe funkcje.

 

Dr Carmen Vincent jest dermatologiem w Centrum Naukowo – Badawczym Dr Irena Eris

Tekst pochodzi z magazynu Sense of Beauty Wiosna 2011 www.SenseOfBeauty.pl
http://www.senseofbeauty.pl/wiosna_2011/#/48