Krucha kobiecość

08-05-2011

Wiedziałaś o tym? W okresie menopauzy następuje gwałtowna utrata masy kostnej, dochodząca nawet do 5% w ciągu roku! Gdy przemnożysz to np. przez dziesięć… Wróć! Nie panikujmy, przeciwdziałajmy. Większość kobiet uważa osteoporozę za chorobę, która dotyka wyłącznie osoby starsze i dlatego zazwyczaj nie myśli o niej przed 50 rokiem życia. I to jest błąd. O zdrowie układu kostnego należy zacząć dbać dużo wcześniej. Przyłączysz się?

 

Więcej wapnia!

Osteoporoza dotyka około 40% kobiet wieku 50+. To alarmujące dane, które wymagają natychmiastowego działania. Co można zrobić? Przede wszystkim trzeba zacząć od edukacji prozdrowotnej, w ramach której najwięcej miejsca powinny zająć informacje dotyczące diety przyjaznej naszym kościom. Dostarczanie organizmowi odpowiedniej ilości wapnia jest kluczowe w zapobieganiu osteoporozie. Dzienne zapotrzebowanie na wapń w okresie menopauzy wynosi do 1 500 mg, jednak podaż tego pierwiastka w naszej diecie nie pokrywa szczególnych w tym okresie potrzeb, a tym samym nie zapobiega skutecznie osteoporozie. Jakie jest zatem rozwiązanie? Aktywna profilaktyka, oparta na suplementacji diety o preparaty zawierające w swoim składzie wapń w postaci np. łatwo przyswajalnego węglanu wapnia (np. Osteovit 1000). Z wapniem w parze idzie witamina D, która reguluje jego wchłanianie i jest niezbędna dla prawidłowego metabolizmu tkanki kostnej.

 

Uwaga, złodziej!

Wraz z ostatnią miesiączką ustaje czynność hormonalna jajników. U co trzeciej kobiety obniżenie poziomu hormonów płciowych ma niekorzystny wpływ na gęstość mineralną tkanki kostnej. Zmniejszenie ilości syntetyzowanych przez jajniki estrogenów (żeńskich hormonów płciowych) zakłóca blisko 400 przemian metabolicznych w organizmie kobiety, w tym również odbudowę struktur kostnych, ponieważ budujące kość komórki, tzw. osteoblasty, przy niskim poziomie estrogenów, działają wolniej i słabiej, a komórki tkanki kostnej zwane osteoklastami (komórki niszczące kość) są aktywniejsze, a tym samym procesy niszczenia kości przebiegają szybciej.
Menopauza zatem to czas, w którym nasze kości zasługują na szczególną uwagę. Kobiety częściej niż mężczyźni zapadają na osteoporozę właśnie z powodu zachodzących w ich organizmie zmian hormonalnych. Najszybsza utrata masy kostnej występuje u kobiet w ciągu pierwszych kilku lat po ostatniej miesiączce i wtedy najczęściej zaczyna się też osteoporoza zwana cichym złodziejem kości. Cichym, bo osteoporoza nie boli! Nie daje żadnych wyraźnych objawów, znaków ostrzegawczych. Atakuje podstępnie i z ukrycia. W momencie kiedy dowiadujemy się, że i my jesteśmy nią dotknięte, zwykle znajduje się w zaawansowanym stadium.

 

Nie tylko hormony

Terapia hormonalna jest jednym z elementów standardowego leczenia menopauzy. Jednakże od kiedy zaczęły napływać informacje o ujemnych skutkach stosowanej przez wiele lat Hormonalnej Terapii Zastępczej (HTZ), kobiety podchodzą do niej z większą rezerwą. Estrogeny roślinne – czyli fitoestrogeny (izoflawony) stanowią doskonałą alternatywę suplementacji hormonalnej dla kobiet, które nie chcą, nie mogą lub obawiają się przyjmowania HTZ, lub też z zasady wolą przyjmować preparaty roślinne.
Warto wtedy sięgnąć po dostępne w aptece bez recepty standaryzowane na zawartość izoflawonów sojowych preparaty roślinne (np. Menoplant Soy-a 40+, Climagyn). Powstały one na bazie osiągnięć współczesnej fitoterapii i na trwałe wpisały się już w panel dostępnych kobietom narzędzi służących ich zdrowiu.

 

Czy jesteś w tej grupie?

Osteoporoza może mieć podłoże genetyczne – rodzinne. Jej prawdopodobieństwo wzrasta u kobiet, które odziedziczyły po matce wysoki wzrost, drobną budowę ciała czy jasną karnację. Do czynników modyfikowalnych osteoporozy czyli takich, na które mamy wpływ i które z powodzeniem możemy kontrolować należą:
• zmniejszone spożycie wapnia i witaminy D,
• palenie papierosów,
• siedzący tryb życia,
• używki: kawa, alkohol.
Dla pełnego obrazu należy wymienić jeszcze uwarunkowania zdrowotne, zwiększające ryzyko osteoporozy:
• brak owulacji w okresie rozrodczym,
• nadczynność tarczycy, przytarczyc,
• przewlekłe choroby nerek
• oraz stany chorobowe wymagające stosowania kortykoterapii systemowej (syntetyczne hormony kory nadnerczy).

 

Skąd pan wie, doktorze?

Pomiar gęstości mineralnej kości (ang. BMD – bone mineral density) pozwala zdiagnozować osteoporozę, określić ryzyko złamań. Podstawową techniką pozwalającą określić BMD jest dwuwiązkowa absorpcjometria promieniowania rentgenowskiego (ang. DXA – dual x-ray absorptiometry) – bliższego odcinka kości udowej oraz kręgosłupa. BMD wyraża się w postaci wskaźnika T, który jest liczbą odchyleń standardowych od średniej dla zdrowych, młodych kobiet. Wskaźnik T powyżej -1 uważa się za prawidłowy, zakres od -1 do -2,5 określa się jako osteopenię, poniżej -2,5 oznacza osteoporozę. Występuje silna zależność między BMD, a ryzykiem złamań, ale na ryzyko to wpływają także: wiek kobiety, ogólny stan zdrowia oraz ryzyko upadku. Określenie gęstości mineralnej kości przy użyciu DXA zaleca się u wszystkich kobiet powyżej 65. roku życia (niezależnie od czynników ryzyka) oraz u młodszych kobiet po menopauzie, obciążonych co najmniej jednym czynnikiem ryzyka, innym niż rasa biała.

 

Mądrzej jedz, więcej ćwicz

Przy pośpiesznym jedzeniu wysoko przetworzonej, kalorycznej żywności, przy ubogiej w witaminy i minerały diecie, w której mało miejsca zajmują owoce i warzywa, przy pracy w stresie, przy prowadzeniu mało aktywnego trybu życia, kiedy nasz wysiłek ograniczamy do niezbędnego minimum – organizm wystawiony jest na nie lada test. Jak ma przetrwać w tak niesprzyjających warunkach? Wszystkich złych i szkodliwych nawyków nie zmienimy, a na pewno nie stanie się to z dnia na dzień. Róbmy rewolucję małymi krokami. Każda mała zmiana, którą wdrożymy z sukcesem będzie dla nas jeszcze większą motywacją do kolejnych zmian.
Warto zacząć od diety. Przysłowie mówi „jesteś tym, co jesz”. Zdrowe i mądrze przyrządzone posiłki są elementem zdrowego stylu życia.
Drugim celem jest ruch. Ile minut dziennie poświęcamy na codzienną gimnastykę? Na spacer? Na codzienną rekreację? Niestety, bardzo mało… Tymczasem ruch i ćwiczenia fizyczne stymulują wzrastanie kości i zapobiegają utracie ich masy!
Jeśli już uświadomimy sobie nasze grzechy przeciwko zdrowiu, to następnym krokiem jest mocne postanowienie poprawy i działanie. Nie odkładajmy zmian na później – na za tydzień, za miesiąc. Jeśli podejmiemy decyzję TAK – DLA ZDROWIA, działać trzeba już, teraz.

 

Fot: freedigitalphotos Image: happykanppy / FreeDigitalPhotos.net Image: Ambro / FreeDigitalPhotos.net

 

Z miłości

Osteoporoza to poważna choroba, ograniczająca sprawność ruchową. Jednak można jej zapobiec, zmniejszyć ryzyko, kontrolować jej przebieg. W okresie okołomenopauzalnym dobrze jest pomyśleć o skutecznym wsparciu swojego organizmu. Pokochajmy siebie, a wyrazem tej miłości niech będzie troska o nasze zdrowie.

 

Joanna Regucka- firma ASA oraz Agencja Kostrzewa PR